Тимот на LHCb експериментот во CERN објави дека има докази за едно од најретките распаѓања на честички досега. Резултатот беше претставен на семинар во CERN на 3 ноември, а научниот труд е поднесен за објавување во списанието Physical Review X.
Станува збор за Bd мезонот, честичка составена од „длабински“ кварк и „долен“ антикварк, која понекогаш се распаѓа на два миони, односно на потешки роднини на електронот. Според CERN, тоа се случува приближно еднаш на десет милијарди распаѓања, а теоријата предвидува дека е околу 30 пати поретко од сличното распаѓање на Bs мезонот, кое LHCb и CMS за прв пат заеднички го набљудуваа во 2015 година.
Ваквите распаѓања физичарите одамна ги сметаат за „златни канали“ за барање нова физика. На нив можат да влијаат и честички што се премногу тешки за да се создадат директно во Големиот хадронски судирач, а колку е распаѓањето поретко, толку е почувствително на таквото влијание.
Сепак, ова сè уште не е официјално откритие. Податоците од 2024 и 2025 година покажуваат сигнал од 3 сигма, што според CERN значи околу 0,3% веројатност сигналот да се појавил случајно, а заедно со податоците од 2011 до 2018 година значајноста расте на 3,2 сигма. Тоа е над прагот за „докази“, но за откритие се потребни 5 сигма, како кај новата честичка слична на протон што LHCb ја објави во март.
Претпазливоста е оправдана. Заедничката анализа на LHCb и CMS од 2015 година веќе тврдеше дека има докази за истото распаѓање, но подоцнежните анализи со податоци до 2018 година тоа не го потврдија. Слично заврши и вишокот кај 750 GeV за кој пишувавме истата година, а кој исчезна со новите податоци во 2016 година.
Овојпат доказите доаѓаат од еден експеримент, што е прв ваков случај, а измерената вредност се совпаѓа со предвидувањата на Стандардниот модел. Тоа значи дека нема знаци на нови честички, но резултатот дополнително го стеснува просторот каде што тие би можеле да постојат.
Напредокот дојде по надградбата на детекторот, со која од 2024 година LHCb собира податоци пет пати побрзо отколку меѓу 2010 и 2018 година. Тимот користел и машинско учење за да го одвои сигналот од огромниот број други процеси.
„Физичарите го бркаат ова распаѓање повеќе од четириесет години“, изјави Марко Сантимарија, еден од водачите на 19-члениот меѓународен тим што ја направи анализата.
Следната цел е 5 сигма, по што ова би било најретко забележаното распаѓање на честичка со „длабински“ кварк. Повеќе податоци треба да донесат HiLumi LHC од 2030 година и планираната надградба на LHCb во средината на следната деценија.






































