NASA формира нов тим кој треба да предложи како примероците што роверот Perseverance ги собира на Марс да стигнат на Земјата. Иницијативата се вика Perseverance Sample Retrieval Architecture (PSRA), а ја најави Тифани Морган, директорка на програмата за истражување на Марс во NASA, на виртуелната средба на научната група MEPAG на 9 ноември.
Според презентацијата, тимот треба да даде непристрасни препораки за враќањето на примероците, да ги процени предложените барања за мисијата и да ги разгледа сегашните можности и начините на кои тие би се набавиле. Работата почнува во јануари 2027 година, а конечниот извештај се очекува во зимата 2027/2028. Тоа значи дека засега нема нов план за мисија, туку студија која треба да го предложи.
Perseverance слета во кратерот Џезеро во февруари 2021 година и оттогаш собира запечатени примероци од карпи и почва. Дел од нив ги остави на површината, а дел ги носи со себе. Во еден од примероците NASA минатата година најде потенцијален доказ за древен микробен живот, но за потврда се потребни анализи со опрема што постои само на Земјата.
Претходниот план, Mars Sample Return, кој NASA го развиваше заедно со Европската вселенска агенција, со години се соочуваше со проблеми. Во 2024 година NASA соопшти дека мисијата веројатно би чинела меѓу 8 и 11 милијарди долари, а примероците би стигнале дури во 2040 година. Тогашниот администратор Бил Нелсон рече дека буџет од 11 милијарди е прескап, а 2040 година е предалеку.
Агенцијата потоа бараше поевтини решенија, но администрацијата на Трамп во буџетскиот предлог за 2026 година побара програмата да се укине. Конгресот на крајот не ѝ даде посебна ставка, туку издвои 110 милиони долари за идни мисии до Марс, со поддршка за постојната технолошка работа од Mars Sample Return, како системите за слетување.
Дополнителен притисок доаѓа од Кина. Нивната мисија Tianwen-3 треба да полета околу 2028 година со две ракети Long March 5 и до 2031 година да донесе околу 500 грама примероци од Марс. Ако тоа се оствари, Кина би била прва што ќе врати примероци од Марс, нешто што NASA со години го планираше како свој успех.
На истата средба, Брус Јакоски од Универзитетот во Колорадо во Боулдер истакна дека примероците би требало да се вратат пред првите мисии со луѓе на Марс. Според него, тие би помогнале да се проценат опасните соединенија во почвата, како перхлоратите и хлорометаните и ситната прашина што астронаутите би можеле да ја вдишат, а NASA ова лето веќе определи првични граници за изложеност на марсовска прашина.
Колку би чинел новиот пристап и кога примероците би можеле да стигнат на Земјата, NASA засега не соопшти.
